اطلاع رسانی

تبلیغات در سایت شورا
طرح جامع پوشش بیمه ای داروسازان

جستجو در یادداشت ها

چند لحظه بعد از فشردن کلید جستجو
نتایج در همین قسمت به نمایش در می آید.

تداخلات دارویی و عوارض جانبی داروی ضد چاقی ارلیستات

تداخلات دارویی و عوارض جانبی داروی ضد چاقی ارلیستات
دانشگاه علوم پزشکی ایران
معاونت غذا و دارو
ترجمه و نگارش:دکتر فروغ قدس(کارشناس دارویی)۱۳۸۷

مقدمه:
ارلیستات  یک مهار کننده آنزیم لیپاز روده میباشد که در کنار رژیم غذایی کم کالری،ورزش و اصلاح عادات غذایی برای کاهش وزن افراد مبتلا به چاقی استفاده میشود.این دارو با نام تجاری xenical (ودر ایران با نام ونوستات) به شکل کپسول های خوراکی ۱۲۰ میلی گرمی در بازار موجود میباشد. نحوه مصرف دارو یک کپسول همراه یا حد اکثر ۱ ساعت پس از صرف هر وعده غذایی حاوی چربی میباشد.
به علت مصرف بی رویه و خودسرانه این دارو، به نظر میرسد تحقیقات بیشتر در خصوص عوارض ناخواسته و تدا خلات دارویی ارلیستات ضروری میباشد.مطالب ذیل ترجمه مقاله ای است که در این زمینه در سال ۲۰۰۸ در مجله   Drog safetyبه چاپ رسیده است.

چکیده:
ارلیستات به عنوان یک داروی ضد چاقی ،مهار کننده قوی و اختصاصی آنزیم لیپاز روده میباشد.به نظر میرسد که این دارو موجب بروز عوارض خفیف تا متوسط گوارشی نظیر مدفوع چرب،اسهال ودرد شکم میشود.همچنین در موارد نادری عوارض کبدی جدی مانند هپاتیک کلستاتیک گزارش گردیده است. اما در هر صورت ارلیستات در بیماری کبد چرب غیر الکلی سودمند میباشد.همچنین به واسطه اثر این دارو بر روی کاهش وزن،به طور غیر مستقیم در کاهش فشارخون موثر میباشد.همچنین این دارو بر روی میزان کلسیم،فسفات،منیزیم،آهن،مس،روی و نیز بیومارکر های استخوانی بی تاثیر میباشد.نکته قابل توجه در خصوص ارلیستات، تاثیری است که در موارد نادر بر روی کلیه داشته و منجر به آسیب حاد کلیوی میشود که احتمالا به خاطر تاثیری است که روی کاهش جذب چربیها و در نتیجه ایجاد اجسام صابونی کلسیمی و افزایش جذب اگزالات باند نشده و در نتیجه ایجاد هایپر اگزالوریا  دارد.ارلیستات تاثیر مثبتی بر روی روند متابولیسم کربوهیدراتها دارد.تا کنون شواهدی دال بر افزایش ریسک سرطانها در نتیجه مصرف این دارو گزارش نگردیده است.ارلیستات بر روی روند جذب بسیاری از دارو ها از جمله وارفارین،آمیودارون،سیکلوسپورین،تیروکسین و ویتامینهای محلول در چربی دارد.این مقاله مروری،به عوارض نسبت داده شده به ارلیستات و تداخلات دارویی آن میپردازد.

ارلیستات یک داروی ضد چاقی میباشد که معمولا بصورت دوزهای ۱۲۰ میلی گرمی ۳ بار در روز به همراه یک رژیم غذایی کم کالری در افراد چاق با  اندکس توده بدنی (BMI) بیشتر از ۳۰ کیلوگرم بر متر مربع و افراد دارای اضافه وزن با BMIبیشتر از ۲۸ دارای ریسک فاکتورتجویز میشود.این دارو یک مهار کننده قوی و اختصاصی آنزیم لیپاز میباشد.در یک فرد سالم،میزان مهارکنندگی آن برای آنزیم لیپاز معده ۶/۴۶ تا ۴/۹۱ درصد و برای آنزیم لیپاز لوزالمعده ۲/۵۱ تا ۶/۸۱ درصد میباشد . این دارو بر روی آمیلاز،ترپسین ،کموترپسین و نیز فسفولیپازها بی تاثیر میباشد و یا تاثیر بسیار کمی دارد.لیپاز گوارشی تری گلیسیرید موجود در غذا را به اسید های چرب و مونوگلیسیرید تبدیل میکند تا قابل جذب شوند.میانگین درصد چربی در مدفوع افراد استفاده کننده از این دارو ۳۲ درصد و در گروه پلاسبو ۵ درصد میباشد.محیط اثر ارلیستات روده میباشد و جذب گوارشی آن به جریان خون ناچیز میباشد. مطالعات دوسویه کور با گروه پلاسبو و کنترل نشان داده که میزان جذب سیستمیک ارلستات قابل اغماض میباشد و در دوزهای درمانی بر روی آنزیم لیپاز سیستمیک بی تاثیرمیباشد.در این مطالعه میزان سرمی ارلیستات کمتر از ۱۰ نانو گرم در هر سی سی پلاسما اندازه گیری شد.
مقاله حاضر نتیجه جمع آوری مطالعاتی است که با جستجو در مدلاین و بعضی منابع دیگر میباشد.

۱-عوارض جانبی :
۱-۱.سیستم گوارشی:
با توجه به مکانیسم عمل ارلیستات،عوارض گوارشی خاصی به این دارو مرتبط میباشد.شامل:مدفوع چرب،احساس دفع ناگهانی،اسهال،نفخ شکم،درد شکم،بی اختیاری در دفع وشقاق مقعد گزارش گردیده است.در کنترل راندوم ،در گروه کنترل عوارض جانبی گوارشی بیشتری در مقایسه با گروه دریافت کننده پلاسبو دیده شد. همچنین در بیماران دریافت کننده ارلیستات ،ابتلا به کولیت گزارش گردیده است ،اما شواهدی دال بر اینکه ابتلا به این عارضه در گروه کنترل در قیاس با کروه دریافت کننده پلاسبو تفاوت معنی داری دارد موجود نمی باشد.
حداقل ۹۰ مورد ابتلا به پانکراتیت در مصرف کننده های ارلیستات گزارش گردیده است.بنابر این به نظر میرسد رابطه ای بین مصرف ارلیستات و ابتلا به پانکراتیت حاد با میزان آمیلاز نرمال در یک بیمار مرد با فقدان سابقه مشکل صفراوی در گذشته و پرهیز از الکل ،وجود دارد.اثبات این مدعا گروه دریافت کننده پلاسبو هستند که در طول ۲ سال هیچ کدام به پانکراتیت مبتلا نشده اند.
بین مصرف ارلیستات و عوارض جدی کبدی ارتباط  وجود دارد.در یک مورد استفاده کننده این دارو ابتلا به هپاتیت کلستاتیک  حاد گزارش گردیده است.همچنین دو مورد اختلال کبدی تحت حاد نیز گزارش گردیده است که در یکی از این موارد نکروز سلولهای کبدی مشاهده شده است.عارضه نکروز وسیع سلولهای کبدی در یک مورد دیگر نیز گزارش گردیده استکه این عارضه را میتوان جزو عوارض نادر ایدیوسینکراتیک این داروبه شمار آورد.این دارو با بروز هپاتیت در ۱۵ زن مصرف کننده این دارو ارتباط دارد.از این افراد تب خفیف به همراه ائوزینوفیلیا،افزایش میزان ایمونوگلوبولین ای،سایتوپنی و واکنشهای آلرژیک گزارش گردیده است.
علی رغم تمام این عوارض ارلیستات تاثیر مثبتی بر روی بیماری کبد چرب غیر وابسته به الکل دارد.این بیماری ۱۰ تا ۵۱ درصد از اختلالات کبدی درجوامع مختلف را شامل میشود.مطالعات مختلف نشان داده که مصرف ارلیستات باعث کاهش فعالیت آمینوترانسفراز سرمی میشود.
نکته قابل توجه این است که بروز عوارض گوارشی در اثر مصرف ارلیستات تنها به اثر مهار کنندگی آن بر روی آنزیم لیپاز مرتبط نمی باشد.در مطالعه ای بر روی موش های صحرایی ویستار ،آسیب بافتی در غشاء وبافت همبند مخاط روده کوچک دیده  شده است.همچنین این دارو باعث افزایش مهاجرت لنفوسیتها به مخاط روده کوچک میشود.این  آسیب به طور نسبی با مصرف دگزامتازون قابل پیشگیری میباشد.چنین عارضه ای در مطالعات انسانی گزارش نشده است.
ارلیستات باعث تسریع در تخلیه معده و کاهش ترشحات بعد از صرف وعده غذایی چرب میشود.در نتیجه پیک افزایش قند خون پس از صرف وعده غذایی را تشدید میکند.در هر صورت ارلیستات بر میزان فیزیولوژیک و یا رفتاری اشتها در پاسخ به وعده غذایی چرب تاثیری ندارد.علاوه بر این ارلیستات سبب تغییر چشمگیری در میزان غلظت پلاسمایی کوله سیستوکینین در طی صرف وعده غذایی چرب نمی شود.
ارلیستات باعث افزایش حجم مدفوع و تغییر در قوام آن میشود.عوارض گوارشی ناشی از مصرف ارلیستات با مصرف همزمان غذاهای فیبر دار کاهش میابد.
داروی لوپرامید اثرات سودمندی بر اصلاح قوام مدفوع و کمک به کنترل دفع دارد.

۱-۲.  فشار خون و عملکرد قلب:
در متون گزارش خاصی در خصوص تاثیر ارلیستات در بروز آریتمی قلبی گزارش نشده است.تحقیقات نشان داده درمان با ارلیستات در طی ۱ سال باعث کاهش خفیفی در تعداد پالسهای قلبی در بیماران باپرفشار خونی  کنترل نشده دارد.اما در بیماران با فشار خون نرمال و یا کنترل شده چنین اثری دیده نشد.
این دارو با اثری که در کاهش وزن دارد تاثیرات سودمندی در کنترل فشار خون در بیماران پر فشار خون،افراد با مشکلات متابولیکی ومبتلایان به دیابت ملیتوس دارد.و میزان این تاثیر بستگی به مقدار کاهش وزن بیمار دارد.ارلیستات از این لحاظ بر سایر داروهای ضدچاقی برتری دارد.

۳-۱. سیستم عصبی:
در مورد بروز عوارضی چون نشانه های افسردگی گزارشهای متفاوتی وجود دارد.در یک مورد از مصرف کنندگان ارلیستات بروز افسردگی گزارش شده است.البته رابطه فیزیولوژیک قابل توجیهی بین ارلیستات و بروز افسردگی موجود نمی باشد.بطور کلی چاقی در بروز افسردگی نقش دارد وتحقیقات نشان داده که کاهش وزن باعث بهبود آن میشود.در یک مطالعه اثرات ارلیستات بر رفتار خانم های سالم بررسی شد.در این مطالعه بهبود چشمگیری در خلق آنها پس از کاهش وزن مشاهده گردید.البته در مقایسه با افراد که از راه رژیم غذایی اقدام به کاهش وزن کرده اند تفاوت معنی داری در این زمینه وجود ندارد.این دارو همچنین در کنترل وزن  بیماران شیزوفرنیک تحت درمان موثر میباشد.استفاده از ارلیستات در درمان مبتلا یان به بولیمیا در ۲ مورد گزارش شده است.و بالاخره در خصوص ارلیستات در موارد معدودی عوارضی مانند بیقراری،سردرد و فراموشی گزارش شده است.

۱-۴.سیستم عضلانی و اسکلتی:
کاهش وزن با دمینرالیزه شدن و پوکی استخوان رابطه دارد.از لحاظ تئوری،مهار لیپاز توسط ارلستات سبب ایجاد اجسام صابونی نامحلول این چربیها با املاحی مانند کلسیم در محیط روده میشود.این در حالی است که طی ۲ مطالعه ،تجویز ۲۱ روزه ارلیستات اثر قابل ملاحظه ای روی بالانس کلسیم،فسفر،منیزیم،آهن،مس یا روی ندارد.بعلاوه بیومارکر های حاصل از ترن اور استخوانی مانند الکترولیت های موجود در خون و ادرار در طی مصرف ارلیستات بدون تغییر باقی ماتده است.سایر مطالعات  نشان داده مصرف این دارو در طی ۱ سال،افزایش نسبی ترن اور استخوانی را باعث میشود که احتمالا حاصل کاهش جذب ویتامین دی و یا کلسیم میباشد.اما در هر صورت تغییری در توده استخوانی یا دانسیته استخوانی در طی ۱ سال مشاهده نشده است.اما پیشنهاد شده که از مکمل هایی مانند کلسیم و ویتامین دی درطول درمان استفاده گردد.

۱-۵.عملکرد کلیه:
با توجه به اینکه عدم جذب چربی میتواند بر باعث کاهش میزان  کلسیم آزاد در روده شود لذا میزان کلسیم باند شونده با اگزالات نیز کاهش یافته در نتیجه میزان جذب اگزالات در روده افزایش یافته و منجر به هایپراگزال اوریا(افزایش اگزالات ادرار) میشود.د ر مدل آزمایشگاهی موش صحرایی،مصرف ارلیستات همراه  با رژیم غذایی حاوی اگزالات تاثیر مثبتی بر افزایش اگزالات ادرار داشته است.این نتیجه با کاهش خفیف کلسیم و یا منیزیم ادرار وافزایش خطر ایجاد سنگ کلیه همراه است.در یک مطالعه دیگر بر روی زنان نژاد هندو اروپایی همراه با بیماری زمینه ای مزمن کلیه،ارلیستات باعث القاء آسیب حادکلیوی ثانویه ناشی از نفروپاتی حاد اگزالاتی گردیده است.در بیوپسی بافت کلیه،بلورهای اگزالات کلسیم در توبولار لومن مشاهده شده است.مورد مشابهی در خصوص عارضه فوق از یک زن ۵۵ ساله با نارسایی مزمن کلیه و دیابت،در اثر مصرف ارلیستات گزارش شده است.همچنین از یک زن ۴۲ ساله احتباس ادرار،تکرر ادرار،ادم پا و پلی دیپسی گزارش شده است.با این وجود رابطه منطقی بین این عوارض و مصرف ارلیستات وجود ندارد.

۱-۶.سیستم اندوکرین:
ارلیستات متابولیسم کربوهیدراتها را در افراد چاق سالم و یا با مشکل زمینه ای دیابت را بهبود میبخشد.همچنین این دارو اثرات مثبتی در کاهش نیاز بیماران دیابتی به دوز داروهای ضد دیابت و انسولین دارد.با این وجود مصرف ارلیستات در دوران بارداری توصیه نمی شود.این دارو عملکرد بافت اندوتلیال را در زنان با دیابت دوران بارداری ،بهبود میبخشد که این اثر به علت تاثیر این دارو بر روی کاهش LDL میباشد.علاوه بر این ارلیستات باعث کاهش مقاومت به انسولین میشود که این قضیه بر روی تشکیل و کلیرانس AGE ها موثر میباشد.همچنین ارلیستات باعث کاهش جذب این مواد از روده میشود.همچنین ارلیستات باعث افزایش لپتینمیا و افزایش سطح خونی نوروپپتید Y در بیماران چاق میشود.ارلیستات میزان تستسترون را در خانم های مبتلا به PCOS کاهش میدهد.ارلیستات با کتواسیدوز در زنان مبتلا به دیابت تیپ یک مرتبط است.در این بیماران تجویز ارلیستات سبب دهیدراتاسیون پیش رونده میشود.درنتیجه منجر به مقاومت انسولینیونیاز بیشتر به انسولین میشود.در نتیجه این بیماران در طی استفاده از این دارو نیاز به مونیتورینگ دارند.

۱-۷.پوست:
به نظر میرسد بین مصرف ارلیستات و واسکولیت پوستی رابطه وجود دارد.
در یک خانم ۳۴ ساله،۷۲ ساعت پس از مصرف ارلیستات عوارضی چون میالژیاوآرترالژیا دیده شده است.در بیوپسی پوست در نواهی مویرگهاوسیاهرگها التهاب لکوسیتوکلاستی مشاهده گردیده است.این عوارض با قطع دارو و تجویز NSAID ها بهبود پیدا میکند.بنا برگزارش کمیته بررسی بی خطری داروها،ازسپتامبر۱۹۹۸ تا فوریه ۲۰۰۵ ،۱۵۱۹مورد واکنش نسبت به ارلیستات در مقایسه با گروه دریافت کننده پلاسبو گزارش شده است که از این میزان ۸/۱۱ درصد موارد مربوط به واکنشهای پوستی وبافت ساب کوتانئوس میباشد.

۱-۸.سرطان:
مطالعات حیوانی نشان داده که بین میزان ورودچربی خوراکی و وافزایش ریسک سرطان کولون ارتباط وجود دارد.این اثر احتمالا با تاثیر مستقیم چربی بر سلولهای ناحیه کولون رابطه دارد.در موش های صحرایی دریافت کننده عامل کارسینوژن دیمتیل هیدرازین،بین تجویز ارلیستات و افزایش پرولیفراسیون سلولی رابطه وجود دارد که به نظر میرسد با میزان چربی موجود در رژیم غذایی ارتباط ندارد.با این وجود در مطالعات طولانی مدت (بین ۲تا۴سال) بین گروه دریافت کننده ارلیستات و گروه دریافت کننده پلاسبو از لحاظ میزان ابتلا به سرطان تفاوتی دیده نشده است.ارلیستات یک مهارکننده تیواستراز(موثر در سنتز اسیدهای چرب)میباشدکه یک آنزیم موثردرپیشرفت تومورها میباشد.مطالعات نشان داده که ارلیستات طی این مکانیسم از تکثیر بی رویه سلولهای اندوتلیال جلوگیری میکند.طی مطالعه دیگری در موش،ارلیستات طی این مکانیسم باعث افزایش روندآپوپتوزیس سلولهای تومورومهارپیشرفت کانسر پروستات میشود.این یافته ها درآینده و با تغییر در فرمولاسیون ارلیستات وتغییر در زیست دستیابی این دارو،ممکن است در درمان کانسر پروستات و سینه مورد توجه قرار گیرد.

۲- تداخلات دارویی:
۲-۱.ویتامین های محلول در چربی:
جذب این دسته از ویتامینها ممکن است با ارلیستات کاهش پیدا کند.درداوطلبان سالم درمان کوتاه مدت با ارلیستات جذب بتاکاروتن وویتامین ایی را به طورقابل ملاحظه ای کاهش داده است ولی برمیزان جذب ویتامین آ بی تاثیر میباشد.در مطالعات بالینی در طی ۲ سال،غلظت ویتامینهای محلول در چربی در پلاسما(شامل آ،دی،ای وبتاکاروتن) کاهش یافته ولی این تغییرات در دامنه بالینی میباشد.لذا در درمان چاقی با این دارو،معمولا یک مکمل ویتامینی نیز تجویز می شود.
۲-۲.وارفارین:
در یک مطالعه کوتاه مدت ،درطی مصرف ارلیستات تغییر قابل ملاحظه ای از لحاظ فارماکوکینتیک وفارماکودینامیک داروی وارفارین مشاهده نگردیده است.با این وجود یک مورد افزایشINR دریک مرد ۶۶ ساله با سابقه فیبریلاسیون بطنی تحت درمان با وارفارین مشاهده شده است.در شروع درمان با ارلیستات،به نظر میرسد که به علت کاهش جذب ویتامین کا،میزان نیاز به وارفارین کاهش میابد.لذا این دسته از بیماران باید از لحاظ دوز وارفارین مصرفی تحت مونیتورینگ باشند.
۲-۳.آمیودارون:
آمیودارون یکی از پرمصرف ترین داروهای ضدآریتمی قلبی درآمریکا میباشدوبه علت لیپوفیل بودن ساختارشیمیایی این دارو،به نظر میرسد که ارلیستات باعث کاهش جذب این دارو میگردد.این تداخل باعث باعث نرسیدن غلظت این دارو به حد درمانی میشود.
۲-۴.سیکلوسپورین:
گزارشات زیادی درخصوص تداخل ارلیستات و سیکلوسپورین وجود دارد که با توجه به اینکه این دارو در افراد با پیوند اعضامصرف میشود چنین تداخلی از این لحاظ که ممکن است باعث رد پیوند گردد اهمیت دارد.در یک بیمار۲۹ ساله با وجود مصرف ارلیستات ۲ ساعت قبل از تزریق سیکلوسپورین،کاهش غلظت خونی سیکلوسپورین مشاهده گردید.میتوان نتیجه گرفت که این کاهش غلظت با کاهش جذب چربی وعده غذایی ارتباط داردویک تداخل مستقیم دارو-دارو نمی باشد.علاوه براین در افراد با رژیم غذایی پرچرب مصرف ارلیستات باعث ایجاد اسهال شده و این قضیه بر روی میزان جذب سیکلوسپورین موثر میباشد.
۲-۵.داروهایCNS   :
افزایش وزن یکی از عوارض شایع داروهای ضدتشنج میباشد.یک گزارش بیانگر کاهش جذب لاموتریژین در یک زن ۱۸ ساله مصرف کننده ارلیستات شده است.لذا سطح خونی این داروها باید کنترل شود.مطالعه دیگری نشان دهنده عدم تاثیر ارلیستات بر سطح پلاسمایی هالوپریدول،کلوزاپین،کلومیپرامین،دزیپرامین ویا کاربامازپین در یک دوره درمانی ۸ هفته ای شده است.مطالعه دیگری بیانگر اثرات سودمند ارلیستات در در مان هایپرگلایسمی ناشی از کلوزاپین وافزایش وزن ناشی از این دارو در یک مرد ۳۵ ساله شیزوفرنیک میباشد.
۲-۶.داروهای ضد بارداری خوراکی:
مطالعات دوسویه کور با مقایسه با گروه دریافت کننده پلاسبو نشان داده که ارلیستات بر روی روند مهار تخمک گذاری توسط این دسته از دارو ها بی تاثیر میباشد.
۲-۷.تیروکسین:
گزارش شده که ارلیستات باعث بروز علائم هایپوتیروئیدیسم در بیمار مبتلا به بدخیمی غده تیروئید و دریافت کننده تیروکسین ،شده است.جذب رودهای تیروکسین با محتوای دسگاه گوارش ارتباط دارد به طوری که باند شدن بعضی از مواد با تیروکسین باعث کاهش جذب آن میشود.ارلیستات نیز ممکن است با همین مکانیسم باعث کاهش جذب این دارو شود.
۲-۸.الکل:
ارلیستات با مهار آنزیم لیپاز روند تخلیه معده در اثر صرف مشروبات الکی را تسهیل میکند.مطالعه ای دیگر بیانگر عدم تاثیرارلیستات در فارماکوکینتیک اتانول میباشد.به طور کلی پیشنهاد شده که در طی دوره درمان با ارلیستات مصرف مشروبات الکلی به ۱ یا ۲ بار در هفته محدود شود.
۲-۹.داروهای ضد دیابت:
مطالعات نشان داده که مصرف ارلیستات همراه با انسولین ویا سایر داروهای ضد دیابت در بیماران مبتلا به دیابت تیپ ۲ مفید میباشد.ارلیستات بر روی روندفارماکوکینتیک داروی گلیبن کلامید ومتفورمین بی تاثیر میباشد.مصرف همزمان ارلیستات و سولفونیل اوره ها ومتفورمین باعث افزایش پیک هایپوگلیسمی در مقایسه با گروه کنترل میباشد.که میزان این عارضه خفیف تا متوسط میباشد.در این میان ۴ مورد(یک نفر در گروه پلاسبو و ۳ نفر در گروه دریافت کننده ارلیستات) در اثر شوک هایپوگلایسمی به مداخله پزشک احتیاج پیدا کردند.لذا این دسته از بیماران باید از لحاظ سطح قند خون مونیتور شوند.
۲-۱۰.داروهای دیگر:
ارلیستات بر روی فارماکوکینتیک فنی توئین،سیبوترامین،فلوکستین،آمی تریپتلین ، فنترمین، دیگوکسین، لوزارتان، آتنولول،فوروسماید،کاپتوپریل،نیفدیپین،پرواستاتین،سیمواستاتین وآتورواستاتین بی تاثیر میباشد.مصرف همزمان ارلیستات با استاتین هاو فیبراتها اثرات مثبتی بر روی پارامترهای متابولیکی در بیماران چاق مبتلا به کلسترول خونی بالاویا سایر سندرم های متابولیکی دارد.

۳-نتیجه:
ارلیستات از طریق مهار آنزیم لیپاز عمل میکند.این آْنزیم کمک به هضم تریگلیسرید های موجود در وعده غذایی می نماید.این دارو به همراه یک رژیم غذایی کم کالری در درمان چاقی مفید میباشد.مصرف ارلیستات عمدتا با عوارض گوارشی در ارتباط است که این عوارض به مرور زمان در طی مصرف دارو کاهش میابد.عوارض سیستمیک ندرتا از این دارو گزارش شده است.بسیاری از گزارشات مربوطبه عوارض جانبی سیستمیک ارلیستات دارای اعتبار بالینی محدود و در حد گزارش موارد انفرادی میباشد.ارلیستات امروزه در سطح جهانی تجویز میشود و مطالعات وسیع بالینی در خصوص آن صورت گرفته است.

* این متن توسط دکتر افشین محمدی وکیل در سایت درج شده است.
منبع: سایت دانشگاه علوم پزشکی ایران
تاریخ انتشار در سایت: ۳ آذر ۱۳۸۸

نظر شما

نظرات شما پس از بررسي در اين قسمت قرار داده مي شود.

طراحی و توسعه وب سایت: دکتر سید علی ارم